Teknoloji ve yapay zekâ
SpaceX, dönen Starship uzay aracını ilk kez kulenin “chopsticks” kollarıyla yakaladı; booster yakalaması ise iptal edilmişti
- Ne oldu
- SCMP’ye göre Starship’in 15. testinde Ship, yörüngede geçen bir günün ardından fırlatma kulesinin kolları arasına oturdu; booster’ın yakalanması cuma günü iptal edilmişti.
- Neden önemli
- Bir uzay aracı ilk kez bu yolla geri alındı; sık ve ucuz fırlatmaları mümkün kılacak tamamen yeniden kullanılabilir roket yolunda büyük bir adım.
- Sırada ne var
- Mühendisler booster’daki iptalin asıl nedenini araştırıyor; SpaceX’in hedefi iki kademeyi aynı uçuşta yakalamak.
Haberin seyri
- 13:21İlk haber
- 00:052. kaynak
- 00:05Doğrulandı
- 00:323. kaynak
- 00:39Güncellendi
- 13:21İlk haberFrance 24
- 00:052. kaynakBBC News World
- 00:05DoğrulandıÖnce: Tek kaynak
- 00:323. kaynakSouth China Morning Post
- 00:39Son durumGüncellendiSCMP’ye göre SpaceX dönen Ship’i kulenin kollarıyla yakaladı.
Haberin tamamı
Ship eve döndü
South China Morning Post’un haberine göre SpaceX cumartesi günü bir uzay aracını ilk kez bu yolla geri aldı. Starship aracı yörüngede geçen bir günün ardından Teksas’taki Starbase’e, fırlatma rampasına sağ salim döndü; kıtayı boydan boya geçen inişin sonunda bulutların arasından çıkıp 2 No’lu Rampa’nın üzerindeki “chopsticks” denen mekanik kolların arasına yumuşakça yerleşti.
Ship’i yakalamak booster’dan çok daha zor, çünkü çok daha yüksekten ve çok daha hızlı düşüyor. Teksas kıyısına ulaşmak için tüm kıtanın üzerinden uçması, ardından Rio Grande Vadisi’ndeki kentlerin çevresinde France 24’ün “dev bir kavis manevrası” dediği dönüşü yapması gerekiyordu. SpaceX’in kıdemli mühendislerinden Lars Blackmore inişten önce “Roket karanın üzerindeyken operatörlerin hiçbir şey yapamadığı 21 dakika var” demişti.
Kaçan booster
France 24 ve BBC’ye göre dünyanın en büyük ve en güçlü roketi Starship’in 15. test uçuşu cuma günü yerel saatle 16.47’de Boca Chica’daki Starbase’ten kalktı. Plan, Super Heavy booster’ı ve Ship’i birlikte yakalayan ilk “çifte yakalama”ydı.
Bu hedef dakikalar içinde elden kaçtı. BBC’ye göre kademeler ayrıldıktan sonra görev kontrolü önce onay verdi, ama booster’ın yönlendirme, seyrüsefer ve kontrol sistemi yakalamayı iptal etti. Super Heavy Meksika Körfezi’ne yöneldi, suyun üzerinde asılı kaldı ve kendini imha ederek bir ateş topuna dönüştü. SpaceX onu daha önceki uçuşlarda üç kez yakalamıştı.
“Booster, yakalamaya devam etmek için olması gereken yerde değildi.”
Dan Huot, SpaceX sözcüsü, France 24(çeviri)
France 24’e göre Ship bu arada yörüngeye ulaştı, 26 Starlink uydusu bıraktı ve yaklaşık 22 saatlik uçuşunda Dünya’nın etrafında turladı.
Neden önemli
İki kademeyi de yeniden kullanmak SpaceX’in uzun süredir hedefi. BBC’ye göre ilk kez 2015’te dikey iniş yapan Falcon 9 booster’ları bugün yılda 100’den fazla uçuyor. Kraliyet Havacılık Derneği Başkanı Malcolm Macdonald inişten önce BBC’ye “Tam yeniden kullanılabilirlik, uzaya erişimin ekonomisini kökten değiştirebilir” dedi. Starship’teki ilerleme, NASA’nın 2028’de astronotları Ay’a indirme planı için de belirleyici.
