SpaceX’in Starship’in iki parçasını da yakalama denemesi kötü başladı: Super Heavy iticisi Meksika Körfezi’ne düştü

İlk dakikalarda aksilik

SpaceX, cuma günü Starship’i yörüngeye doğru fırlattı. South China Morning Post bunu şirketin şimdiye kadarki en cesur testi olarak niteledi: Ay ve Mars yolculuklarını hızlandırmak amacıyla roketin tamamını yakalamayı hedefleyen 22 saatlik bir uçuş.

Çifte yakalamanın ilk ayağı başarısız oldu. Gazeteye göre Super Heavy iticisi arızalandı; kalkıştan birkaç dakika sonra Teksas’taki rampasına dönmek yerine otomatik iptalin ardından Meksika Körfezi’ne düştü.

BBC, fırlatmadan önce 124 metrelik roketin Starbase rampasından yerel saatle 16.45’te (22.45 GMT) 75 dakikalık bir pencerede havalanacağını, iticinin kalkıştan altı buçuk dakika sonra yakalanmasının planlandığını yazmıştı. SpaceX, Super Heavy iticisini kulenin “chopsticks” lakaplı mekanik kollarıyla daha önceki üç test uçuşunda yakalamıştı.

Üst kademe için plan

BBC’ye göre Ship adı verilen üst kademe uzaya devam edip 26 Starlink internet uydusunu bırakacaktı. Ardından Dünya çevresinde 14 tur tamamlayıp fırlatmadan yaklaşık 22,5 saat sonra ikinci yakalama denemesi için geri dönecekti.

Ship ilk kez eylülde yörüngeye ulaşmıştı ve hiç yakalanmadı; önceki uçuşlarda okyanusa iniş yaptı. SpaceX, yakalamayı deneyip denemeyeceğine aracı uzayda dikkatle inceledikten sonra karar vereceğini, uçuşun birçok noktasında aracı okyanusa indirebileceğini açıkladı. Gece gelen haberler Ship’in durumuna dair bilgi vermedi.

Neden önemli

Roketleri yeniden kullanmak SpaceX’in uzun süredir hedefi. BBC’nin hatırlattığına göre şirketin Falcon 9 iticisi 2015’te dikey iniş yapan ilk roket parçası oldu; Falcon 9 bugün yılda yüzden fazla uçuyor ve bu, fırlatma maliyetlerini büyük ölçüde düşürdü.

“Başarılı bir çifte yakalama görsel olarak muhteşem olur, ama tam yeniden kullanılabilirlik uzaya erişimin ekonomisini kökten değiştirme potansiyeline sahip.”

Prof. Malcolm Macdonald, Kraliyet Havacılık Derneği, BBC News World(çeviri)

NASA da uçuşu yakından izliyor. SpaceX, Ship’i NASA’nın 2028’de astronotları Ay’a indirmeyi hedefleyen Artemis programı için iniş aracına dönüştürme sözleşmesine sahip; Artemis III ise 2027 yazına planlanıyor. Rakip Blue Origin, bir roket patlamasının Florida’daki rampasını yok etmesinin ardından uçuşlara dönüşünü 2027 başına erteledi. NASA Başkanı Jared Isaacman, ABD’nin 2030’a kadar insanlı iniş planlayan Çin’le yarışta olduğunu söylemişti.