19 işçinin öldüğü HABAŞ’ta telefon yasağını protesto eden işçilere jandarma müdahalesi

Turnikede yasak

İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda sabah vardiyasına gelen işçiler, cuma günü fabrikaya girmedi. Hürriyet, NTV ve Habertürk’ün aktardığına göre girişe asılan duyuruda cep telefonlarını teslim etmeyen çalışanların turnikelerden içeri alınmayacağı bildirildi. İşçiler iş bırakarak tesis önünde beklemeye başladı.

Haberlerdeki iddiaya göre yasak, ev hapsindeki Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın talimatıyla getirildi. Medyascope da talimatı Başaran’ın verdiğini yazdı.

Eylem sırasında tansiyon yükseldi. Hürriyet ve NTV’ye göre fabrika yetkilisi olduğu öğrenilen bir kişinin sendika yetkilisine saldırması üzerine arbede çıktı; işçilerin bu kişiyi darp ettiği görüldü.

Yol kapatma ve gözaltılar

Medyascope ve Diken’in haberine göre fabrika önündeki yolu trafiğe kapatan işçilere jandarma müdahale etti. BBC Türkçe, ajanslara yansıyan videolarda bazı işçilerin kolluk müdahalesiyle gözaltına alındığını aktardı.

Ege İşçi Birliği, sosyal medya hesaplarından 20’ye yakın kişinin gözaltına alındığını, aralarında birliğin sözcüsü Yücel Memiş’in de bulunduğunu açıkladı. Memiş sabah yaptığı açıklamada fabrika girişinde işçilerin telefonlarına el konmaya çalışıldığını ve fabrikanın bazı bölümlerinde üretimin günlerdir sürdüğünü söylemişti. Sözcü, devlet yetkililerini ve fabrika yönetimini yeterli açıklama yapmamak ve şeffaf olmamakla eleştirdi.

“Fabrika bağımsız kurumlar tarafından denetlensin, işçilerin güvenliğine uygun hale getirilsin. Bu hale gelene kadar işçilere ücretli izin verilsin.”

Ege İşçi Birliği sözcüsü, BBC Türkçe

Sözcüye göre işçiler, üyesi oldukları Türk Metal sendikasının temsilcileriyle de tartıştı ve onları alandan kovdu. BBC Türkçe’nin aktardığına göre sendika, patlamanın ardından yalnızca taziye mesajı yayımladığı için işçilerin tepkisini çekmişti.

Patlama ve soruşturma

Hürriyet ve Habertürk’e göre 9 Kasım’da saat 11.46 sıralarında kazan değişimi sırasında tavan vinci düştü, düşen malzemeler doğalgaz hattına çarptı ve büyük bir patlama yaşandı. Patlamada 19 işçi hayatını kaybetti, 14 işçi yaralandı; NTV ölü sayısını 18 olarak verdi. HABAŞ, kazanın elektrik ark ocaklarından birindeki planlı bakım sırasında meydana geldiğini açıkladı.

Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturmasında gözaltına alınan 11 şüpheliden dokuzu tutuklandı; Başaran ile bir şüpheliye ev hapsi verildi. BBC Türkçe’ye göre RTÜK olayla ilgili yayın yasağı getirdi.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’ne (İSİG) göre fabrika kurulduğundan bu yana HABAŞ’ta en az 45 işçi öldü; son iki haftada ayrı kazalarda iki işçi daha hayatını kaybetti. HABAŞ yöneticileri hakkında ölümlü iş kazaları nedeniyle açılan ve istinaf aşamasında olan en az iki dava var. Mayıs 2026’daki bir davada Başaran ve diğer yetkililer “taksirle ölüme neden olma” suçundan dört yıl 10 ay 10 gün hapis cezası aldı.